ۇكىمەت باسشىسى ەڭ الدىمەن شاھارداعى «عىلىم ورداسىنا» ات باسىن بۇرىپ, جاس عالىمدارمەن جۇزدەستى. كەزدەسۋدى اشقان باقىتجان ساعىنتاەۆ جاستاردى كەشەندى قولداۋ بۇگىندە مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ باسىمدىعىنا اينالىپ وتىرعانىن اتاپ ءوتتى.باسقوسۋدا وتاندىق عىلىمدى دامىتۋدىڭ تىڭ تەتىكتەرى, ونىڭ ورىستەۋىنە كەرى اسەرىن تيگىزەتىن كەدەرگىلەردى تويتارۋ سىندى ماسەلەلەر جان-جاقتى زەردەلەنىپ, جاس عالىمداردىڭ بۇل تۇرعىداعى اشىق وي-پىكىرلەرى تىڭدالدى. «ەلباسى 2019 جىلدى جاستار جىلى دەپ جاريالادى. عىلىمدى دامىتۋ ءۇشىن ەڭ جاقسى جاعدايلار جاسالىپ جاتىر, سۋبسيديالار, جەڭىلدىكتەر بەرىلىپ, ءتۇرلى قولداۋ شارالارى قابىلدانۋدا. سونىمەن قاتار, ءوز كەزەگىندە, جاستاردان ەكونوميكانىڭ بارلىق سالالارىندا بەلسەندى ءارى ءتيىمدى قايتارىمنىڭ بولۋى كۇتىلەدى. جاستار ناقتى باستامالار ءبىلدىرىپ, ەڭبەك ونىمدىلىگىن ارتتىرۋ جانە جۇمىس ورىندارىنىڭ سانىن ۇلعايتۋعا قاتىستى ءوز بىلگەندەرىن ۇسىنۋى ءتيىس» دەدى باقىتجان ساعىنتاەۆ.
بۇگىندە مەملەكەت باسشىسىنىڭ قازاقستاندىق عىلىمنىڭ ناتيجەلىگىن ارتتىرۋ مىندەتىن ىسكە اسىرۋ ماقساتىندا ۇكىمەت ەل جاستارىنىڭ باستامالارىن قولداۋ بويىنشا جۇيەلى جۇمىستار جۇرگىزىپ كەلەدى. نەگىزگى ماقسات — قارجى كوزدەرىن ءارتاراپتاندىرۋ. بۇل رەتتە بيۋدجەت قاراجاتتارى جەكە قارجىلاندىرۋدى تارتۋدىڭ تەتىگى بولۋى ءتيىس, سونىڭ ىشىندە قازاقستاندىق عالىمداردى ءىرى حالىقارالىق عىلىمي جوبالارعا قوسۋ ارقىلى ىسكە اسىرىلۋى كەرەك. تەڭ قارجىلاندىرۋ جاعدايىندا عىلىمي ناتيجەلەردى كوممەرتسيالاندىرۋعا گرانتتار ءبولۋ باستالدى, جەكە سەكتور تارتىلۋدا. 138 جوبا اياسىندا وتاندىق عىلىمي ازىرلەمەلەردى ەنگىزۋگە مەملەكەتتىك ەمەس كوزدەردەن 3,2 ملرد تگ جۋىق قاراجات تارتىلعان. بۇعان قوسا, عالىمدار بيزنەس قاۋىمداستىقپەن بىرلەسىپ, عىلىم قورى مەن دۇنيەجۇزىلىك بانك جەلىسى بويىنشا بىرقاتار جوبالاردى ىسكە اسىرۋدا.
باسقاسۋ بارىسىندا وتاندىق عىلىمدى دامىتۋدىڭ قازىرگى جاعدايى مەن پەرسپەكتيۆالارى تۋرالى وي-پىكىرلەر ايتىلدى. عىلىمدى باسقارۋ جۇيەسىن جانە دوكتورانتۋرا باعدارلاماسىن دامىتۋ, جوعارى ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىن زاماناۋي جابدىقتارمەن جاراقتاندىرۋ, عىلىمي دارەجە بەرۋ جۇيەسىن جەتىلدىرۋ سىندى بىرقاتار ماسەلەلەر تالقىلاندى. جاس عالىمدار وزەكتى ماسەلەلەردى قوزعاپ, سالانى ودان ءارى دامىتۋعا قاتىستى ۇسىنىستارىن جەتكىزدى.
Almaty Management University عىلىمي زەرتتەۋلەر ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى دانيار ساپارعاليەۆ عىلىمي دارەجە بەرۋ جۇيەسىن جەتىلدىرۋ جايىن كوتەرسە, ەنەرگەتيكا مينيسترلىگىنىڭ يادرولىق فيزيكا ينستيتۋتىنىڭ استانالىق بولىمشەسىنىڭ ديرەكتورى, ۇلتتىق ەنەرگەتيكا جانە ماشينا جاساۋ جونىندەگى عىلىمي كەڭەستىڭ توراعاسى, فيزيكا-ماتەماتيكا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى, دوتسەنت م. زدوروۆەتس ءوز كەزەگىندە عىلىمدى باسقارۋدىڭ قازىرگى جۇيەسى جانە ونى جاڭعىرتۋ شارالارى تۋرالى ايتىپ بەردى. ال ءال-فارابي اتىنداعى قازۇۋ-دىڭ فيزيكالىق-حيميالىق زەرتتەۋلەر جانە تالداۋ ورتالىعىنىڭ باسشىسى, حيميا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى, پروفەسسور ب. كەڭەسوۆ جوو عىلىمى جانە دوكتورانتۋرا باعدارلاماسىن دامىتۋ, جوعارى ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىن زاماناۋي جابدىقتارمەن جاراقتاندىرۋ ماسەلەلەرىنە كوڭىل ءبولدى. اتالعان ۋنيۆەرسيتەتتىڭ اعا وقىتۋشىسى ە. دوسجانوۆ جاس عالىمداردى الەۋمەتتىك قولداۋ, سونىڭ ىشىندە جاتاقحانالارمەن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەلەرىن قوزعادى. ۇلتتىق بيوتەحنولوگيا ورتالىعىنىڭ زەرتحاناسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى, عىلىمي جوبانىڭ جەتەكشىسى, بيولوگيا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى م. جاباعيننىڭ بايانداماسى پانارالىق عىلىمداردى دامىتۋ ماسەلەسىنە ارنالدى. بۇدان وزگە, گەنومدىق زەرتتەۋلەر مىسالىندا سالانى كوممەرتسيالاندىرۋ ماسەلەلەرى دە ءسوز بولدى.
«نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ» دوكتورانتى, جاس عالىمدار اليانسىنىڭ ۆيتسە-توراعاسى ب. ابدىكەنوۆ جيىنعا قاتىسۋشىلارعا جاساندى زەردەنى دامىتۋدىڭ ماڭىزى, ونىڭ ىشىندە دەنساۋلىق ساقتاۋ (دەربەس مەديتسينا), ءبىلىم بەرۋ, اۋىل شارۋاشىلىعى (دەربەس اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكاسى) سالالارىندا قولدانۋدىڭ پايداسى تۋرالى ايتىپ بەردى. قازاق مەملەكەتتىك قىزدار پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ كافەدرا مەڭگەرۋشىسى, پ.ع.ك. نارگيز بالتاباەۆا جاس پەداگوگتەرگە ارنالعان كۋرستار مەن ترەنينگتەردىڭ پايداسى تۋرالى ايتىپ, جاس پەداگوگتاردى دايارلاۋدىڭ جاڭا قۇرالىن ەنگىزۋ تۋرالى ۇسىنىسىن جەتكىزدى.
كەزدەسۋدى قورىتىندىلاعان باقىتجان ساعىنتاەۆ قاتىسۋشىلارعا اشىق ديالوگى مەن ۇسىنىستارى ءۇشىن العىسىن ءبىلدىردى. عىلىمدى دامىتۋ ماسەلەسىندە قازاقستاندا عىلىمي قىزمەتتى جوسپارلى ءارى قارقىندى دامىتۋ ءۇشىن قانداي باعىتتاردى ودان ءارى دامىتۋ قاجەتتىگىن, قانداي ماسەلەلەرگە ەرەكشە دەن قويۋ كەرەكتىگىن ايقىن ۇعىنۋ قاجەتتىگى ايتىلدى. ۇكىمەت باسشىسى جاستاردىڭ ماسەلەلەرىن ءوز اۋىزدارىنان ەستۋ ءۇشىن ولارمەن كەزدەسۋ داستۇرگە اينالىپ كەلەر جىلى دا جالعاسىن تاباتىنىن تىلگە تيەك ەتتى.
سونداي-اق, باقىتجان ساعىنتاەۆ قالاداعى تەحنيكالىق كوللەدجدەردىڭ ءبىلىم ساپاسىن تەكسەرىپ, ستۋدەنتتەرمەن جۇزدەسىپ, ولاردىڭ پىكىرلەرىن تىڭدادى. وقىتۋشىلاردىڭ الەۋمەتتىك جاعدايىمەن تانىستى. ءسات سايىن دامىپ جاتقان يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالار مەن ساندىق تەحنولوگيانى يگەرۋدە نەنى ەسكەرگەن ءجون, نەدەن كەش قالماۋىمىز كەرەكتىگى جونىندە پىكىر الماستى.
ەسكە سالا كەتەيىك, قر پرەمەر-ءمينيسترى مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىمەن ەل وڭىرلەرىن جۇمىس ساپارىمەن ارالاۋدا. وسىعان دەيىن باقىتجان ساعىنتاەۆ اتىراۋ, اقتوبە, قاراعاندى, قوستاناي, قىزىلوردا, ماڭعىستاۋ, تۇركىستان, اقمولا, باتىس قازاقستان, سولتۇستىك قازاقستان, پاۆلودار جانە شىعىس قازاقستان, الماتى جانە جامبىل وبلىستارىندا جۇمىس ساپارلارىمەن بولدى.
ارمان وكتيابر,
«ەگەمەن قازاقستان»
الماتى
